-İLİZAROV YÖNTEMİ-
Distraksiyon Osteogenezi kavramı,
Kafkas Bilim adamı Prof.Dr.Gavriil Abromovich İLİZAROV tarafından bulunmuş
ve İLİZAROV yöntemi olarak tüm dünyada tanınmıştır. İlizarov metodu, kemiğin
ince teller ve çemberlerle tespit edildiği bir sistemdir.
Ekstermite uzatma rekonstrüksiyon teknikleri kemik kayıplarını yerine koyma
vedeformite bulunan kemikleri düzeltme ve uzatmada kullanılır. Bu
girişimler, doğumsal hastalık, kemik kayıpları veya travmalar sonrası
gelişen kol ve bacak eşitsizlikleri olan çocuk ya da erişkin hastalara (3-70
yaş arası) uygulanabilir.
Ekstremite uzatma ve deformite düzeltme işlemi "distraksiyon osteogenezi"
prensipleri çerçevesinde gelişir. Bu kavram yüzyıllardan bu yana gelen
kemiğin uzatılamıyacağı görüşünü yıkarak bir devrim yaratmıştır. Bu işlemde
cerrahi girişimle kemik kesilerek tedrici olarak us-zatılır ve uzatma
bölgesinde yeni kemik oluşumu (osteogenezis) gözlenir. Bu şekilde kemik
kendi uzunluğunun %15-100'ü arasında uzatılabilir.
Tedavi ekibinde; gerekli eğitimi almış ortopedik cerrah, fizyoterapist,
hemşire ve destek elemanları bulunur.
Cerrahi öncesi tekniğin uygulanmasına karar verilen her hastaya uygun cihaz
hasta üzerinde hazırlanır. Ameliyat birkaç santimetrelik bir veya iki
alandan açılarak yapılır. Kemik kesimi yapılırken kemik ve çevre yumuşak
dokulara en az zarar vermek için azami dikkat sarfedilir.
Şekil.1:
(T.Ö) Şekil.2: (T.S)
Uzatma genellikle ameliyat sonrası 1.
haftada başlatılır. Ortalama günde 1. mm. kemik uçları birbirinden ayrılır.
Hastalar genellikle 3-7 gün klinikte kalırken karmaşık vakalarda hastaların
daha fazla yatması gerekebilir.
Rehabilitasyona, ameliyat sonrası 1.-2. günde başlanır. Rehabilitasyonun
amacı eklem açıklığını koruyabilmek için kasları gergin tutmaktır. Ayakta
durma ve ameliyatlı bacağın üzerine yük vermeye ve yürümeye ameliyat sonrası
birkaç günde başlanır. Hasta taburcu edildikten sonrai fizik tedavi
vevrehabilitasyon programı tedavinin en önemli basamağıdır. Kompleks
vakalarda gerekirse yatırılarak da fizik tedavi uygulanabilir. Tüm hastalar
okul, ,iş gibi günlük yaşam aktivitelerine devam etmeleri için teşvik
edilir. Cihaz ile yürüme ve duş almaya da (dezenfektan maddelerle) izin
verilir.
Ekstremite gerekli uzunluk ve düzgünlüğe erişince herhangi bir ayarlama
yapılmaz. Oluşan yeni kemiğin yeterli güce eriştiğine karar verildiğinde
lokal veya genel anesteziyle cihaz çıkartılır. Koruma amacıyla 1 veya 2
aylık bir alçı ya da ortez (Plastik Brace) uygulaması yapılır.
Şekil.3: (Poliomyelitis Sekeli)
Şekil.4: (Travma Sonrası)
İlizarov Yönteminin Avantajları:
*Kemik yapımını uyarır.
*Bölgenin vaskülarizasyonunu arttırır. Bu da kanlanmanın artmasına sebep
olarak kemik kaynama hızını arttırır.
*Kanlanmanın artması aynı zamanda oluşabilecek veya mevcut olan iltihabın (osteomiyelit)
iyileşmesini hızlandırır.
*Tedavinin herhangi bir aşamasında meydana gelebilecek veya daha önceden
mevcut olan eğrilikler de anestezi gerektirmeden düzeltilebilir.
*Ameliyat sonrası (engel bir durum yoksa) hasta hemen ağırlık vererek
yürüyebilir. Dolayısıyla hastanın ekonomik ve sosyal hayatında ciddi bir
aksamaya sebep olmaz.
*Ameliyat sonrası bir üst ve bir alt ekleme hareket vererek, uzun dönem alçı
içinde kalan hastalarda görülen eklem sertliği, kemik erimesi gibi
problemler çok daha az görülür.
Hastaların dikkat etmesi gereken noktalar:
*En sık görülen komplikasyon olan tel dibi infeksiyonundan kaçınmak için
günlük tel dibi pansumanının anlatıldığı gibi yapılması, cihaz temizliğine
dikkat etmek ve mümkünse özel bir giysiyle sistemi dış ortamdan korumak
önemlidir.
*Eklem hareket kısıtlılığıyla karşılaşmamak için tarif edilen egzersizler
düzenli olarak yapılmalıdır.
*Eğer aksi belirtilmemişse tedavi sürecinin hızlanması ve gelişebilecek
problemlerin önlenmesi için mümkün olduğunca yük vererek yürünmesi gerekir.
*Tedavinin başarı ile bitmesi için sigara içilmesi ve içilen ortamlarda
bulunulması uygun değildir.
*Doktorun hastaya verdiği vitamin ve kalsiyum içeren ilaçlar düzenli
kullanılmalı, bol süt ve süt ürünleri tüketilmeli.
