|
|
ROMATİZMA
Romatizma ağrılarından şikâyet eden kişiler genellikle hastalığın adını tam
olarak bilmezler
Yaşanılan her gün değerlidir. Romatizmal hastalığa sahip bireyleri topluma
kazandırmada fizyoterapi ve rehabilitasyonun yeri ve öneminin gerektiği
şekilde kavranması, hastalıkların yaratacağı kalıcı hareket kısıtlanmalarını
ve diğer sorunları en aza indirir. Fizyoterapist, hastasına ağrı ile başa
çıkmasında uygulayacağı fizik tedaviyi anlatır, gerektiğinde eğitime tüm
aileyi de dahil eder.
Çevremizde hemen her gün romatizma ağrılarından yakınan kişilerle
karşılaşırız. Genellikle bu hastalık grubundaki kişiler hastalığının tam
olarak adını bilmezler.
Hastalıkları sorulduğunda 'Romatizmam var' demekle yetinirler;
hastalıklarının getirdiği eklem ağrılarına, hareket kısıtlanmalarına kolayca
boyun eğerler.
Çünkü bu şikâyetler onlara göre çoğu zaman ilerleyen yaşın gerektirdiği bir
durumdur.
Genç yaşta romatizmal hastalıklarla tanışan kişilerin durumu da pek farklı
değildir. Bu hastalar, ilk başta hastalıklarının geçeceğini düşünürler ve bu
yüzden uzun vadeli çözümleri araştırmazlar.
Romatologlarının verdiği ilaçları düzenli kullanırlar.
Kaliteli yaşamın yolu
Bazen hekimlerini değiştirirler, farklı ilaçları denerler. Şikâyetler her
şeye rağmen tamamen ortadan kalkmıyorsa ilaç kullanımını da terk ederler.
Sonunda onlar da durumlarına boyun eğerler.
Oysa hayat devam etmektedir ve yaşanılan her gün değerlidir. Hastalığa
rağmen ve hastalıkla birlikte kaliteli yaşamın yolu fizyoterapi
rehabilitasyondur.
Rehabilitasyon ancak bir ekip yaklaşımı ile olur. Bu ekibin en önemli
parçası hastadır.
Hastanın, hastalığına ve tedavisine bilinçli yaklaşımı etkin tedavinin ilk
adımıdır.
Romatolog tarafından konan teşhisle beraber, uygun ilaç tedavisi ve doz
ayarlamaları hastalık aktivitesinin kontrol altında tutulması için
kaçınılmazdır ve yaşam boyu devam etmelidir. Kronik bir hastalık olması
yönüyle bazı hastalara psikiyatrik yaklaşımlar gerekebilir. Hastanın ağrı,
eklem sertliği ve aktivitelerdeki yetersizlikler bakımından fizyoterapiye
ihtiyacı vardır.
Fizyoterapistin vereceği egzersiz tedavisi ve öneriler hastanın
rehabilitasyon programı içinde mutlaka yer almalıdır.
Hastanın, hastalığı ve tedavisi hakkında iyi eğitilmiş olması, tedavi
sonuçlarını da o oranda olumlu etkileyecektir.
Hasta, öncelikle romatizmal hastalığının yaratacağı problemlerden haberdar
olmalıdır. Genel olarak şu sorunlarla karşılaşılır:
* Ağrı artar.
* Eklemlerde şekil bozuklukları ve hareket kısıtlanmaları meydana gelir.
* Hareketleri yorulmadan tekrarlı yapabilme yeteneği ve kas kuvveti azalır.
* Günlük yaşamda evde, işyerinde, okulda gerçekleştirilen işlerde
bağımsızlık zamanla azalır.
* Yaşam kalitesi düşer.
* Depresyon ve anksiyete gelişir.
Rehabilitasyon ekibi içerisinde fizyoterapist, vereceği egzersiz programı
ile hastanın bu problemlerine yönelik olarak hekimin uyguladığı ilaç
tedavisini destekler.
Hastasını fizyoterapi açısından değerlendirir. Bu değerlendirme sonucuna
göre tedavi programını hastaya özel planlar.
İstirahat ve egzersiz
Fizyoterapist, hastasına ağrı ile başa çıkmasında uygulayacağı fizik tedavi
yaklaşımlarıyla yardımcı olur, hastalığın getireceği kısıtlanmaları anlatır,
istirahat ve egzersizin ne zaman gerekli olduğu konusunda eğitim verir, bu
eğitime aileyi de dahil eder.
Egzersizin faydaları konusunda hastasını bilinçlendirir; doğru zamanda ve
doğru şekilde yapılmasını öğretir.
Romatizmal hastalıklarda egzersizin yarattığı etkileri kısaca şu şekilde
sıralayabiliriz:
* Eklem hareketini korur ve arttırır.
* Kasları kuvvetlendirir.
* Kasın tekrarlı iş yapabilme kapasitesini arttırır.
* Ödem azalır.
* Eklemlerin yapısal düzgünlüğü korunur.
* Kemik yoğunluğu artar.
* Fonksiyon ve kendine güven artar.
* Günlük işleri başarmada bağımsızlık artar.
Rehabilitasyonun önemi
Faydalarını bu şekilde özetleyebileceğimiz egzersizler mutlaka fizyoterapist
tarafından hastaya tam olarak öğretilmeli ve doğru yapıldığından emin
olunmalıdır.
Romatizmal hastalığa sahip bireyleri topluma kazandırmada fizyoterapi ve
rehabilitasyonun yeri ve öneminin gerektiği şekilde kavranmasıyla,
hastalıkların yaratacağı kalıcı hareket kısıtlanmalarının ve buna eşlik eden
diğer problemlerin en aza ineceği şüphesizdir.
Unutmayalım ki, yaşamımıza kalite kattığımız her gün daha iyi yaşanmış
demektir.
Sağlıklar dileklerimizle.
Doç. Dr. Fizyoterapist
Edibe Yakut ,
Prof. Dr. Fizyoterapist.
Nuray Kırdı
H.Ü. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu, Romatizmal Hastalıklar
Ünitesi
Cumhuriyet 07.08.2002
|
